Alimenty na dziecko – na czym polega obowiązek alimentacyjny?
Obowiązek alimentacyjny wobec dziecka wynika z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Rodzice są zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych na rzecz dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z jego majątku wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania i wychowania.
Zgodnie z art. 133 § 1 k.r.o., obowiązek ten trwa co do zasady do momentu, w którym dziecko uzyska samodzielność finansową.
Kryteria ustalania wysokości alimentów
Wysokość alimentów ustalana jest na podstawie dwóch kluczowych kryteriów. Po pierwsze, sąd bierze pod uwagę usprawiedliwione potrzeby dziecka, czyli koszty jego codziennego utrzymania, leczenia, edukacji oraz rozwoju. Po drugie, oceniane są możliwości zarobkowe i majątkowe rodzica zobowiązanego do alimentacji.
Przy ustalaniu wysokości alimentów sąd nie ogranicza się wyłącznie do analizy aktualnych dochodów rodzica. Pod uwagę brane są jego realne możliwości zarobkowe, a więc to, jakie dochody mógłby osiągać, gdyby w pełni wykorzystywał swoje kwalifikacje, doświadczenie zawodowe i wykształcenie.
Obowiązek alimentacyjny wobec dziecka nie zawsze musi polegać wyłącznie na przekazywaniu pieniędzy. Może on być realizowany w całości lub w części poprzez osobiste zaangażowanie w opiekę i wychowanie dziecka, takie jak codzienna opieka, przygotowywanie posiłków, pomoc w nauce czy organizowanie leczenia i terapii. W takiej sytuacji drugi z rodziców zazwyczaj pokrywa koszty utrzymania i wychowania dziecka w większym zakresie finansowym.
Przy ustalaniu wysokości alimentów nie uwzględnia się niektórych świadczeń socjalnych, które otrzymuje dziecko lub rodzic sprawujący nad nim opiekę. Oznacza to, że fakt pobierania tych świadczeń co do zasady nie powinien obniżać wysokości alimentów, a sąd powinien ustalać ich zakres tak, jakby dziecko nie otrzymywało dodatkowych środków z tego tytułu.
Dotyczy to m.in. świadczenia wychowawczego 800 plus. Co do zasady jego pobieranie nie wpływa na wysokość alimentów należnych od drugiego rodzica. W praktyce zdarza się jednak, że sądy wskazują, iż rodzic otrzymujący to świadczenie – dysponując dodatkowymi środkami – może przeznaczyć je na pokrycie nieprzewidzianych lub nadzwyczajnych wydatków związanych z potrzebami dziecka.
Władza rodzicielska a alimenty
Warto podkreślić, że nawet pozbawienie władzy rodzicielskiej nie zwalnia rodzica z obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka. Nawet jeśli sąd odbierze rodzicowi władzę rodzicielską, nadal pozostaje on zobowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania dziecka.
Obowiązek alimentacyjny istnieje zatem niezależnie od tego, czy rodzic sprawuje władzę rodzicielską, utrzymuje kontakt z dzieckiem czy uczestniczy w jego wychowaniu.
Zabezpieczenie alimentów na czas trwania procesu
Rodzic może domagać się zabezpieczenia alimentów na czas trwania postępowania sądowego, którego celem jest zapewnienie dziecku środków utrzymania jeszcze przed wydaniem prawomocnego wyroku.
Zabezpieczenie polega na tym, że sąd – już na wczesnym etapie sprawy – tymczasowo określa kwotę alimentów, jaką zobowiązany rodzic powinien płacić do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wniosek o zabezpieczenie alimentów można złożyć wraz z pozwem lub w toku postępowania. Sąd rozpoznaje go co do zasady szybciej, kierując się przede wszystkim dobrem dziecka oraz koniecznością zapewnienia mu bieżących środków utrzymania.
Podwyższenie i obniżenie alimentów
Warto pamiętać, że wysokość alimentów może być po upływie określonego okresu podwyższona lub obniżona, jeśli zmienią się okoliczności czy usprawiedliwione potrzeby dziecka.
Wsparcie prawne Kancelarii
Obowiązek alimentacyjny, jego wysokość i możliwość zmiany to zagadnienia, które w praktyce często wymagają indywidualnej analizy sytuacji rodzinnej i finansowej.
Kancelaria prowadzi sprawy z zakresu prawa rodzinnego, w tym postępowania o alimenty, ich podwyższenie lub obniżenie, a także o zabezpieczenie roszczeń. Służymy pomocą w przygotowaniu pism procesowych, a także zapewniamy reprezentację w postępowaniach sądowych.
