Punkt 7 i 8 w orzeczeniu o niepełnosprawności – kiedy i dlaczego warto się odwołać?

W orzeczeniu o niepełnosprawności samo stwierdzenie niepełnosprawności nie zawsze wystarcza do uzyskania wsparcia finansowego od państwa. Kluczowe znaczenie mają tzw. wskazania zawarte w poszczególnych punktach orzeczenia, a w szczególności sformułowanie „wymaga”.
W praktyce administracyjnej to właśnie te wskazania są analizowane przez organy przy rozpatrywaniu wniosków o świadczenia i inne formy wsparcia. Warto jednak pamiętać, że orzeczenie samo w sobie nie przyznaje świadczeń, a jedynie stanowi podstawę do ubiegania się o nie na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
Punkt 7 – konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby
Punkt 7 dotyczy sytuacji, w których osoba z niepełnosprawnością wymaga stałej lub długotrwałej opieki albo pomocy innej osoby w zakresie wyraźnie przekraczającym potrzeby typowe dla danego wieku.
Jeżeli komisja orzekająca wpisze przy tym punkcie słowo „wymaga”, oznacza to, że potwierdza istnienie takiej potrzeby. Punkt 7 jest jednym z kluczowych elementów branych pod uwagę przy ocenie prawa do m.in. świadczenia pielęgnacyjnego (w 2025 roku wynosi 3287 zł, a kwota jest waloryzowana co roku), zasiłku pielęgnacyjnego, a także pierwszeństwa do zajęć specjalistycznych.
Brak wskazania „wymaga” przy punkcie 7 bardzo często powoduje, że organy odmawiają przyznania świadczeń, nawet jeżeli stopień niepełnosprawności dziecka nie budzi wątpliwości.
Punkt 8 – stały współudział na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji
Punkt 8 odnosi się do konieczności stałego, codziennego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji lub edukacji osoby z niepełnosprawnością. Dotyczy to sytuacji, w których samodzielne funkcjonowanie w tych obszarach nie jest możliwe bez aktywnej obecności rodzica lub opiekuna.
Wpis „wymaga” przy punkcie 8 stanowi potwierdzenie, że udział opiekuna jest niezbędny i wynika bezpośrednio ze stanu zdrowia.
Punkt 8 jest istotny przy ocenie wniosków o świadczenia oraz inne formy wsparcia, a także w kontaktach z instytucjami odpowiedzialnymi za leczenie, rehabilitację i edukację.
Punkt 7 i 8 łącznie – dlaczego mają tak duże znaczenie?
W praktyce punkty 7 i 8 są często analizowane łącznie. Ich treść pozwala organom ocenić nie tylko stan zdrowia osoby z niepełnosprawnością, ale również faktyczny zakres opieki oraz zaangażowania opiekuna w codzienne funkcjonowanie dziecka lub osoby dorosłej.
„Warunkiem uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest legitymowanie się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (punkt 7) oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (punkt 8)”
(wyrok WSA w Poznaniu z 6.07.2016 r., IV SA/Po 20/16, LEX nr 2087582).
Brak wskazania „wymaga” w jednym lub obu tych punktach może istotnie ograniczyć możliwość uzyskania wsparcia, nawet jeżeli w rzeczywistości potrzeba stałej opieki lub współudziału opiekuna jest oczywista.
Kiedy warto rozważyć odwołanie od orzeczenia?
Złożenie odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności jest zasadne w szczególności wtedy, gdy treść punktów 7 lub 8 nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji zdrowotnej i opiekuńczej, a okoliczności faktyczne, w tym dokumentacja medyczna, potwierdzają jednoznacznie istnienie takich potrzeb.
Postępowanie odwoławcze umożliwia ponowną ocenę sprawy oraz uzupełnienie materiału dowodowego, co w wielu przypadkach prowadzi do zmiany wskazań zawartych w orzeczeniu.
Wsparcie prawne Kancelarii
Kancelaria udziela wsparcia w sprawach dotyczących odwołań od orzeczeń o niepełnosprawności, w tym w szczególności w zakresie kwestionowania przyznania punktu 7 i 8 orzeczenia. Pomoc obejmuje analizę treści orzeczenia oraz dokumentacji medycznej, przygotowanie odwołania, a w razie potrzeby również wsparcie w toku dalszego postępowania, w tym postępowania przed sądem.